Dossier PFAS Ronse - Molenbeek

Op deze pagina vind je het volledige dossier met onderzoeksgeschiedenis en documenten in verband met de PFAS verontreiniging in Ronse en de omgeving van de Molenbeek tot en met januari 2026.

Op de website van de Vlaamse overheid vind je een overzicht van alle PFAS-onderzoeken die in Ronse zijn uitgevoerd, lopen of gepland zijn. Je kan er ook filteren op type onderzoek en de status van het onderzoek. Deze onderzoekstabel wordt regelmatig geüpdatet.

Meer informatie vind je op https://www.vlaanderen.be/pfas-vervuiling/pfas-ronse

Update : 26 januari 2026

Hotspotcoördinatie voor de PFAS-vervuiling in Ronse

De Vlaamse overheid richt een geïntegreerde hotspotcoördinatie op voor de PFAS-vervuiling in Ronse. Dat moet zorgen voor meer samenhang tussen de verschillende onderzoeken, administraties en lokale partners zodat de mogelijke risico’s voor de inwoners en het milieu sneller in kaart worden gebracht.

De coördinatie omvat:

  • alle beschikbare data samenbrengen
  • lopende en nieuwe onderzoeken afstemmen
  • samenwerking tussen diensten versterken
  • gestructureerde, duidelijke communicatie voorzien.

Parallel wordt een plan van aanpak uitgewerkt dat tegen midden 2026 zal bepalen hoe we de komende jaren samenwerken rond de aanpak van deze vervuiling.

Wat loopt er concreet?

In en rond de voormalige Utexbel-site lopen momenteel verschillende onderzoeken naar PFAS. Er worden bodem- en stofstalen genomen op gevoelige locaties, zoals scholen, woonomgevingen en het bedrijventerrein zelf. Ook wordt onderzocht welke stoffen via de lucht verspreid worden en waar ze neerslaan. De resultaten daarvan worden de komende maanden verwacht. Voor bijkomend onderzoek in de Molenbeek wordt een bodemsaneringsdeskundige aangesteld. Daarnaast start er een uitgebreider onderzoek naar PFAS in (binnen)stof. Dit onderzoek moet helpen om risico’s beter in te schatten en gerichter advies te geven aan inwoners.

Onderzoek naar eieren van eigen kippen

In de komende maanden start ook een onderzoek naar PFAS in eieren van kippen uit eigen tuin. Eerder onderzoek elders in Vlaanderen toont aan dat de consumptie van deze eieren een belangrijke manier is waarop PFAS in het menselijk lichaam terechtkomt. De resultaten moeten duidelijk maken hoe wijdverspreid de vervuiling is en welke risico’s dit inhoudt voor de gezondheid.

Geen bloedonderzoeken

Er komen geen bloedonderzoeken in Ronse, omdat die geen informatie geven over de bron van de vervuiling. De Vlaamse overheid kiest daarom bewust voor milieuonderzoeken, zoals metingen in eieren en stof, omdat die helpen om de vervuiling aan te pakken en blootstelling te beperken.

>> Wie meer details wil, kan de volledige tekst nalezen op: Hotspotcoördinatie voor de PFAS-vervuiling in Ronse | Vlaanderen.be

>> Wie vragen heeft, kan een mailtje sturen naar pfas@ronse.be

---------------------------------------------

Update : 16 december 2025 

Infoavond PFAS - maandag 15 december 2025

Op maandag 15 december 2025 organiseerde het stadsbestuur Ronse en de Vlaamse Overheid een infoavond over de PFAS-problematiek in Ronse. Deze infoavond vond plaats in TIO3 - Event & Business Center. Iedereen was welkom en kon vooraf vragen indienen. Het merendeel van de vragen werd door de experts behandeld tijdens hun uiteenzetting. De infoavond werd live gestreamd en kan (hieronder) herbekeken worden. Op het einde van de infoavond was er ook nog de mogelijkheid om in gesprek te gaan met de experts. 

Tijdens de infoavond gingen de verschillende experts van de Vlaamse overheidsdiensten dieper in op:

  • Wat is PFAS en hoe komt het voor in onze omgeving?
  • Hoe vermijd je PFAS en wat zijn no regret-maatregelen?
  • Wat is de PFAS-problematiek in Ronse?
  • Wat is het plan van aanpak voor Ronse?

Meer info:

-----------------------------------------

Update : 25 november 2025

Persbericht Departement Omgeving: Vlaamse overheid pakt PFAS-vervuiling in Ronse aan

De Vlaamse overheid volgt de impact van de textielindustrie op gezondheid en milieu in Ronse nauwgezet op. De bevoegde entiteiten van de Vlaamse overheid - het Departement Omgeving, het Departement Zorg, de VMM en OVAM - delen de bezorgdheid van de Ronsenaars over de aanwezigheid van zorgwekkende stoffen, zoals PFAS, en pakken deze op twee manieren aan: het beperken van vervuiling aan de bron en het vermijden van blootstelling van buurtbewoners aan deze vervuilende stoffen. Intussen hebben ook constructieve gesprekken plaats gehad met het stadsbestuur van Ronse. 

Om de vervuiling aan de bron aan te pakken, volgen we de lozing en de uitstoot van de vermoedelijk verantwoordelijke textielbedrijven nauwgezet op. Op deze manier komen de stoffen in de Molenbeek, de lucht, het grondwater en de bodem in de buurt van deze bedrijven terecht. Als de uitstoot onaanvaardbaar is, treden onze milieu-inspecteurs op. Daarnaast kregen de bedrijven ook bijkomende bijzondere voorwaarden opgelegd zodat ze zelf hun verantwoordelijkheid nemen door hun impact in kaart te brengen en uitstoot te minimaliseren.
In juli 2024 werden in Ronse verhoogde PFAS-waarden gemeten in depositie (de PFAS die uit de lucht neervallen in de omgeving). Hoewel de eerste metingen zorgwekkend waren, vertoonden de daaropvolgende metingen tot en met oktober 2024 geen verhoogde waarden meer. In 2026 verwachten we de resultaten van het opvolgonderzoek rond depositie. De huidige beschikbare milieumetingen tussen 2021 en nu hebben vooralsnog niet aangetoond dat bijkomende voorzorgsmaatregelen nodig zijn.

Blootstelling vermijden

In Ronse is ook een historische bodemverontreiniging aanwezig. In 2021 werd door OVAM aangetoond dat de waterbodem en de oevers van de Molenbeek al zwaar belast waren uit het verleden. Dit heeft samen met de resultaten van een onderzoek van bodem en grondwater op een iets verdere afstand van de Molenbeek in 2022 geleid tot de gekende no regret-maatregelen. Vervolgens is de provincie Oost-Vlaanderen, als waterloopbeheerder, aan zet om een waterbodemonderzoek van de Molenbeek uit te voeren om de (water)bodem- en grondwaterverontreiniging in de omgeving ervan meer gedetailleerd in kaart te brengen. 
De provincie Oost-Vlaanderen is intussen gestart met het in beeld brengen van de waterbodemkwaliteit op locaties ter hoogte van lozingspunten en overstorten van rioleringen. Deze resultaten werden overgemaakt aan OVAM. Op twee plaatsen werden licht verhoogde concentraties vastgesteld. De provincie start dit jaar nog verder onderzoek op. 
 

Bijkomende onderzoeken

Omwille van de aanhoudende bezorgdheid van de bevolking zijn in opdracht van het Departement Zorg recent nog bijkomende staalnames uitgevoerd op binnen- en buitenstof in een school in de buurt van textielbedrijf Utexbel. Dit met de bedoeling mogelijke blootstelling via de schoolomgeving al-dan-niet te kunnen uitsluiten. De resultaten hiervan worden verwacht begin 2026.
OVAM heeft Utexbel gevraagd een bodemonderzoek naar PFAS uit te voeren op haar terrein en in de onmiddellijke omgeving, met specifieke aandacht voor de school in de buurt. We verwachten dat deze resultaten richtinggevend zullen zijn om de grootteorde van blootstelling beter te kunnen inschatten.
Het zou logisch kunnen lijken om mensen die mogelijk zijn blootgesteld via een bloedtest te screenen, en om zo gerichte zorg te bieden die de impact op hun gezondheid vermindert. Vanuit het (voortschrijdend) wetenschappelijk inzicht weten we echter dat er momenteel geen betrouwbare gegevens beschikbaar zijn om zo’n individuele screening te rechtvaardigen. 

Hoe gaat het verder?

Het is belangrijk op basis van correct wetenschappelijk inzicht meer kennis te vergaren over de blootstelling aan PFAS. Hiervoor voert de Vlaamse overheid een onderzoeksprogramma uit. Eerst en vooral dienen milieumetingen de problematiek gedetailleerd in kaart te brengen. Het zullen deze metingen zijn (en niet de bloedresultaten) op basis waarvan  bron- en blootstellingsbeperkende maatregelen worden genomen. Deze resultaten kunnen vervolgens aanleiding geven tot een studie die de relatie ‘bron-blootstelling-belasting-effect’ gedetailleerd in kaart brengt, in zoverre inzicht al niet beschikbaar is uit bijvoorbeeld de situatie in Zwijndrecht. 
We beseffen dat de PFAS-uitdagingen de draagkracht van lokale besturen overstijgt. De Vlaamse overheid zal de stad Ronse nog beter structureel op de hoogte houden van haar aanpak en de lopende initiatieven met betrekking tot bronaanpak en blootstellingsbeperking.

------------------------------------------------

Update : 19 november 2025

Persbericht Farys: drinkwater in Ronse voldoet ruimschoots aan PFAS normen

Ronse, 19 november 2025 – Naar aanleiding van de bezorgdheid over PFAS‑vervuiling in Ronse en vragen over de kwaliteit van het drinkwater, bevestigt Farys dat het leidingwater in Ronse veilig is en ruimschoots voldoet aan alle Europese en Vlaamse normen.

Veelvuldige analyses van het drinkwater aan het Pont West‑reservoir, gevoed door de drinkwaterwinningen van Ronse, tonen een PFAS-totaal tussen 13–14 ng/l (0,013–0,014 µg/l). De wettelijke drinkwaternorm voor PFAS totaal ligt op 500 ng/l (0,5 µg/l). 

Farys monitort PFAS in het drinkwater van Ronse sinds april 2022, nog vóór de verplichte implementatie van de Europese richtlijn. In die periode werden 33 meetmomenten uitgevoerd; de hoogste gemeten waarde voor de som van de 20 meest relevante individuele PFAS was 0,062 µg/l (62 ng/l) en de gemiddelde waarde ongeveer 0,014 µg/l (14 ng/l) – ver beneden de norm van 0,10 µg/l. Ook de PFAS‑totaalwaarden bleven met een maximum van 0,081 µg/l ruim onder de norm van 0,50 µg/l.

Naast PFAS‑som en PFAS-totaal test Farys ook op ultrakorte PFAS zoals trifluorazijnzuur (TFA). Het Departement Zorg liet in 2024 een voorlopige gezondheidskundige advieswaarde opstellen van 15,6 µg/l. De Vlaamse Milieumaatschappij hanteert deze waarde als voorzorgswaarde voor het drinkwater. In Ronse schommelen de TFA‑metingen tussen 0,7 en 1,0 µg/l – ver onder de Vlaamse voorzorgswaarde.

“De ongerustheid in Ronse begrijpen we volledig. PFAS-vervuiling is geen detail en moet ernstig worden genomen. Maar één nuance is cruciaal: het geleverde drinkwater voldoet ruim aan alle normen, ook het drinkwater dat afkomstig is van de 2 drinkwaterwinningen van de stad Ronse. Onze recente analyses tonen opnieuw dat de PFAS-waarden ver onder de drempel liggen. Het drinkwater in Ronse is veilig,” zegt woordvoerder Arno Morsa.

Farys blijft de kwaliteit van het drinkwater permanent opvolgen en monitoren. Transparantie dragen wij hoog in het vaandel: alle laboresultaten en meetrapporten zijn beschikbaar voor overheden en burgers via onze website (https://www.farys.be/nl/watersamenstelling-en-hardheid-in-jouw-gemeente).

>> Alle details en laboresultaten kan je terugvinden via de website van Farys: www.farys.be
>> Vragen? Contacteer de klantendienst van Farys via 078 35 35 99.

------------------------------------------------

Update : 6 november 2025

Constructief overleg met Vlaamse administratie over aanpak verontreiniging

Donderdag 6 november 2025 vond een constructief overleg plaats tussen de stad Ronse en de Vlaamse administratie (Departement Zorg en Departement Omgeving). In navolging van de bezorgdheden die het stadsbestuur deelde in een brief aan de Vlaamse regering, worden bijkomende middelen vrijgemaakt om de verontreiniging in bodem, water en lucht verder te monitoren. Vanuit het kernteam Zorgwekkende Stoffen zal een gestructureerd overleg tussen de verschillende Vlaamse administraties opgezet worden waarbij alle data gedeeld kunnen worden en hiaten in de kennis duidelijk zichtbaar worden. In overleg met de stad zal daaruit een plan van aanpak volgen. Daarnaast wordt toegewerkt naar een infoavond voor de inwoners van Ronse. Een datum wordt nog bepaald.

------------------------------------------------

Update : 15 oktober 2025

Stad Ronse vraagt duidelijkheid en actie rond PFAS-problematiek

De Stad Ronse vraagt dringend duidelijkheid en concrete actie van de Vlaamse en federale overheid in verband met de vastgestelde PFAS-vervuiling in en rond de Molenbeek. 

Reeds sinds 2018 werden in Ronse verhoogde PFAS-waarden vastgesteld in bodem en grondwater, onder meer aan het Bruulpark, CC De Ververij en de Delfossestraat. Op aanraden van de hogere overheid en agentschappen werden vragen naar individuele bloedonderzoeken of saneringen voorlopig afgewezen. Ronse zou in 2025 immers opgenomen worden in het Vlaams bloedonderzoek naar PFAS. Ondanks eerdere beloftes blijkt nu dat de stad echter niet langer als PFAS-typegebied vermeld wordt. Het stadsbestuur werd hierover niet geïnformeerd.

Meerdere burgers lieten intussen zelf bloedonderzoek uitvoeren, waarbij ook bij jonge kinderen zorgwekkend hoge waarden werden vastgesteld. Het stadsbestuur van Ronse vraagt met aandrang dat het aangekondigde bloedonderzoek alsnog wordt uitgevoerd en dat er een wetenschappelijk onderbouwd advies komt over de ernst en omvang van de situatie. 

Daarnaast roept de stad de Vlaamse en federale overheden op om samen werk te maken van een daadkrachtig, bovenlokaal PFAS-beleid en een structureel overleg met getroffen lokale besturen. De uitdagingen van PFAS overstijgen immers de draagkracht van de lokale besturen. 

Naar aanleiding van deze vaststellingen en bezorgdheden werd vanuit het stadsbestuur een brief verstuurd naar de hogere overheden. 

>> De brief kan je hier raadplegen: brief PFAS

------------------------------------------------

Update : 29 november 2024

Nieuwe meetresultaten PFAS-waarden in de lucht zijn geruststellend

In juli 2024 is de VITO, in opdracht van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM), gestart met het meten van PFAS in depositie, dit is de hoeveelheid PFAS die neervalt in de omgeving. Dit gebeurde gedurende 4 maanden op vijf meetlocaties in Ronse.  

Hoewel tijdens de eerste meting verhoogde PFAS-waarden vaststelden in de depositie, was dat niet meer het geval in de 3 achtereenvolgende metingen. Uit de eerste meetresultaten bleek dat er in juli, op twee van de vijf locaties, deposities van PFBA werden gemeten die sterk hoger lagen dan het Vlaams gemiddelde. Intussen zijn ook de meetresultaten voor september en oktober gekend. Deze resultaten, samen met die van augustus, liggen in lijn met het landelijk gemiddelde. Het blijft dus voorlopig bij de éénnmalige hoge depositieflux van PFBA in juli (op twee van de vijf meetlocaties). De exacte oorzaak van deze piek blijft nog onbekend, maar dit wordt verder onderzocht.  

In 2025 zal opnieuw PFAS in depositie gemeten worden op verschillende locaties in Ronse om de situatie op te volgen.
Ook deze resultaten zullen transparant gecommuniceerd worden. 

>> Nieuwsbericht PFAS Vlaanderen : www.vlaanderen.be/pfas-vervuiling/nieuwe-pfas-luchtmetingen-in-ronse-zijn-geruststellend 
>> Alle info, inclusief de meetresultaten, kan je nalezen op www.vlaanderen.be/pfas-vervuiling/pfas-luchtmetingen-in-ronse 

------------------------------------------------

Update : 21 oktober 2024

No-regret-maatregelen Weverijstraat 11-13

Bij de uitvoering van een oriënterend bodemonderzoek op de locatie Weverijstraat 11-13, werden verhoogde concentraties PFAS gemeten. Er is een beschrijvend bodemonderzoek (BBO) nodig om deze verontreiniging beter in kaart te brengen en een risico-evaluatie te maken.

In afwachting worden no regret-maatregelen aanbevolen in een zone van 500 m. rond de peilbuis waar de overschrijding werd vastgesteld.

>> Alle info: www.vlaanderen.be/pfas-vervuiling/ronse-no-regret-maatregelen-pfas 
>> Lees hier de bewonersbrief die werd bedeeld. 

------------------------------------------------

Update : 21 oktober 2024

Verhoogde PFAS-waarden in de lucht in Ronse

In juli 2024 is er een meetcampagne van 4 maanden gestart waarbij PFAS in depositie (PFAS die uit de lucht neervalt in de omgeving) gemeten wordt op 5 meetlocaties in Ronse.

Recent heeft de Vlaamse Milieumaatschappij de meetresultaten van juli en augustus ontvangen. Daaruit blijkt dat er in juli, op 2 van de 5 locaties, deposities van PFBA werden gemeten die sterk verhoogd waren ten opzichte van het Vlaams gemiddelde. 

Tot dusver gaat het hier over een eenmalige hoge PFBA-depositiewaarde waarvan de oorzaak (nog) niet gekend is. Vanwege de beperkte hoeveelheid metingen, is het nog te vroeg om uitspraken te doen over de impact op de gezondheid en de leefomgeving.

De omgevingsmetingen in Ronse worden verdergezet om, samen met de informatie die we verkrijgen uit het onderzoek van de individuele bedrijven, onderbouwde uitspraken te vormen over de impact van de metingen en de mogelijke bronnen.

>> lees de volledige berichtgeving op www.vlaanderen.be/pfas-vervuiling/ronse-verhoogde-pfas-waarden.

------------------------------------------------

Update : 2 mei 2024

No-regret-maatregelen Rode Mutslaan

Bij de uitvoering van een oriënterend bodemonderzoek voor Tardel NV, Rode Mutslaan 103, werden verhoogde concentraties PFAS in het grondwater gemeten. Er is een beschrijvend bodemonderzoek (BBO) nodig om deze verontreiniging beter in kaart te brengen en een risico-evaluatie te maken.

In afwachting worden no regret-maatregelen aanbevolen in een zone van 500m rond de peilbuis waar de overschrijding werd vastgesteld.

>> Alle info: www.vlaanderen.be/pfas-vervuiling/ronse-no-regret-maatregelen-pfas 
>> Lees hier de bewonersbrief die werd bedeeld.

------------------------------------------------

Update: 27 november 2023

Uitbreiding bloedafnames (in 2025)

Hilde Crevits, Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, laat de PFAS-bloedafnames uitbreiden naar verschillende met PFAS-verontreinigde gebieden in Vlaanderen. Het moet meer inzicht bieden in de blootstelling aan PFAS in het bloed van mensen. Het gaat onder meer over Ronse, Beringen en Kortemark. 

>> Lees hier het volledige persbericht.

------------------------------------------------

Update: 6 juni 2023

Maatregelen naar aanleiding van nieuwe onderzoeksverslag

De stad Ronse volgt de problematiek van dichtbij op. Er is een interne werkgroep (taskforce) die geregeld samenkomt en contact heeft met OVAM en de hogere overheden. Uit het nieuwe verslag blijkt vooral dat verder onderzoek nodig is om de verontreinigingssituatie in de Molenbeek en de ruimere omgeving volledig in kaart te brengen.

Het nieuwe verslag levert geen echte doorbraak op. Zo kunnen geen gebieden uitgesloten worden uit de zones van 20 m en 500 m waar nu al no regret-maatregelen gelden. De reeds uitgevaardigde maatregelen blijven dan ook overal van kracht.

Toch werden naar aanleiding van het verslag ook enkele (bijkomende) maatregelen genomen.

No regret-maatregelen in een zone van 20 m rond de Molenbeek, Lievensbeek en Vloedbeek

  • Was grondig je handen na werken in grond of spelen in de zone.
  • Veeg goed je voeten als je gewandeld hebt in de 20 m. zone
  • Hou geen moestuin in volle grond in de 20 m. zone.
  • Eet geen eieren van kippen die gehouden worden in de 20 m. zone
  • Gebruik geen grondwater uit de 20 m. zone als drinkwater of om te koken.
  • Gebruik geen grondwater uit de 20 m. zone voor irrigatie van de moestuin.

No regret-maatregelen in een zone van 500 m rond de Molenbeek, Lievensbeek en Vloedbeek

  • Gebruik putwater niet als drinkwater, ook niet om thee of koffie te maken
  • Gebruik putwater niet om mee te koken.
  • Gebruik putwater niet om het zwembad te vullen of de moestuin water te geven.
  • Putwater kan wel gebruikt worden voor laagwaardige toepassingen zoals de auto wassen, het toilet doorspoelen, de oprit afspuiten of sierplanten water geven.

Er is geen reden tot paniek maar er is wel voorzichtigheid geboden. Daarom zijn er door de taskforce van de stad Ronse verschillende concrete acties afgesproken. 

Concrete acties terreinen CC De Ververij

  • De no regret maatregelen van de 20 m. zone blijven gelden. Om deze beter kenbaar te maken zijn infobanners op steigerframe geplaatst.
  • Georganiseerde buitenactiviteiten zullen enkel nog toegelaten zijn in de verharde zone van CC de Ververij, tussen de gracht en de Wolvestraat.
  • Op de grasvelden en in de tuinen zijn geen georganiseerde activiteiten toegelaten omdat deze in de 20m zone langs de Molenbeek liggen.
  • De kop van CC de Ververij (ingang Beekstraat) werd veelvuldig gebruikt om te parkeren. De ondergrond is daar niet verhard. Op deze locatie is het verboden om te parkeren om te vermijden dat de  grond daar verder wordt kapotgereden.

Concrete acties Bruulpark, speelpleintjes Beekstraat en Maghermanlaan en wijk Delfossestraat

  • De no regret-maatregelen van de 20 m zone blijven van kracht. Ook hier zijn steigerframes met duidelijke infobanners geplaatst om deze maatregelen beter kenbaar te maken.

------------------------------------------------

Update: 17 april 2023

Onderzoeksverslag 2022 afgewerkt

Recent werd het onderzoeksverslag van het bodemonderzoek van 2022 in de omgeving van de Molenbeek afgewerkt. Aanvullend werden de resultaten van het bodemonderzoek van 2021 opnieuw geëvalueerd, aan de hand van de actuele toetsingswaarden voor PFAS.

OVAM gaf in 2021 opdracht aan een erkende bodemsaneringsdeskundige om in de Molenbeek, twee zijbeken en de ruimere omgeving een bodemonderzoek op te starten op zoek naar PFAS en gebromeerde vlamvertragers. Het onderzoek bestond uit een gebiedsgerichte staalname waarbij voor een aantal woon- en landbouwzones representatieve locaties werden geselecteerd.

Grondwater

Na een evaluatie van de resultaten bleek dat er nog weinig geweten was over de verontreiniging in het grondwater. Daarom werden in april en mei 2022 grondwater- en putwaterstalen geanalyseerd. Op meer locaties dan verwacht werden verhoogde concentraties aan PFAS in het grondwater vastgesteld. In juli 2022 adviseerde het agentschap Zorg en Gezondheid dan ook om de perimeter van 20 meter rond de verschillende waterlopen (de Molenbeek, Lievensbeek en Vloedbeek) uit te breiden naar 500 meter. In die perimeter zijn de no regret-maatregelen voor grondwater van toepassing. Op 4 juli 2022 werden deze adviezen gepubliceerd op de websites van de Stad Ronse en van PFAS Vlaanderen.

De stalen werden ook geanalyseerd op gebromeerde vlamvertragers. Zowel in de bodem als in het grondwater werden verhoogde concentraties aangetroffen, maar die bleven onder de norm.

Onderzoeksverslag 2de fase bodemonderzoek afgewerkt

Recent werd het onderzoeksverslag van het bodemonderzoek van 2022 afgewerkt. Het verslag bevat een overzicht van het uitgevoerde veldwerk en een evaluatie van de resultaten van het grondwateronderzoek. Ook de resultaten van de bodemonderzoeken die in 2022 in opdracht van de OVAM werden uitgevoerd ter hoogte van de wijk Delfossestraat, het Bruulpark en het cultuurcentrum De Ververij zijn in dit verslag opgenomen. En de resultaten van het bodemonderzoek van 2021 werden getoetst aan de actuele waarden voor PFAS.

Uit het verslag blijkt vooral dat verder onderzoek nodig is om de verontreinigingssituatie in de Molenbeek en de ruimere omgeving volledig in kaart te brengen. Toch werden naar aanleiding van het verslag ook enkele (bijkomende) maatregelen genomen.

Meer info

------------------------------------------------

Update : 4 juli 2022 

Aanpassing no regret-maatregelen (voor putwater)

Via OVAM ontving de dienst AZG (Agentschap Zorg en Gezondheid) de grondwateranalyses die in de omgeving van de Molenbeek te Ronse werden genomen. Op basis van de resultaten adviseren zij om bijkomende no regret-maatregelen te treffen voor putwater om de risico’s voor de volksgezondheid te beperken.

Bijkomende maatregelen

Concreet adviseren ze volgende extra no regret-maatregelen in een zone van ongeveer 500 meter rondom de Molenbeek, de Lievensbeek en de Vloedbeek (plannetje) :

  • Gebruik putwater niet als drinkwater, ook niet om thee, koffie of ijsblokjes te maken of om ermee te koken.
  • Gebruik putwater niet om het zwembad te vullen en moestuin water te geven.
  • Putwater kan gebruikt worden voor laagwaardige toepassingen zoals de auto wassen, het toilet doorspoelen, de oprit afspuiten of sierplanten water geven. Maar vanuit duurzaamheidsoogpunt gebruik je hiervoor best regenwater i.p.v. grondwater.

De no regret-maatregelen die in november 2021 werden geadviseerd n.a.v. oeverstalen en bodemstalen, wijzigen niet. (Zie hieronder.)

Algemene aanbevelingen voor alle omwonenden van mogelijk PFAS-verontreinigde zones:

  • Gezonde voeding is voor iedereen belangrijk. Volg de aanbevelingen in de voedingsdriehoek en eet gevarieerd, van verschillende bronnen.
  • Voor alle aansluitbare putwatergebruikers: sluit u aan op het openbaar waterleidingnet.

Deze no regret-maatregelen gelden in afwachting van meer gegevens over de reële PFAS-bodem- of grondwaterverontreiniging na verder onderzoek en metingen waarvoor in Vlaanderen de OVAM de nodige opdrachten zal geven.

Meer informatie over PFAS is terug te vinden op  https://www.vlaanderen.be/pfas-vervuiling.
Vragen kunnen doorgestuurd worden naar pfas@vlaanderen.be.

------------------------------------------------

Update: 4 februari 2022

Brandweerkazerne Veemarkt Ronse: geen PFAS gevonden

Gronden met mogelijk verhoogd risico op PFAS verontreiniging - zoals brandweerkazernes - zijn verder onderzocht. Uit het onderzoek van de site Brandweerkazerne Veemarkt Ronse blijkt dat er geen bodemverontreiniging met PFAS werd vastgesteld.

------------------------------------------------

Update : november 2021 

Verontreiniging omgeving Molenbeek Ronse minder verspreid in de woonzones dan gevreesd

De OVAM gaf in de zomer opdracht aan bodemsaneringsdeskundige Sertius nv om in de omgeving van de Molenbeek bijkomende stalen te nemen en te analyseren.

Resultaten bijkomend onderzoek september 2021

De resultaten van de analyses maken duidelijk dat de verontreiniging zich voornamelijk beperkt tot de oevers van de Molenbeek. Daarom hebben het Agentschap Zorg en Gezondheid en de OVAM samen besloten dat er no regretmaatregelen van toepassing zijn in een afgebakende zone van 20 meter rond de oevers van de Molenbeek (vanaf de Lievensbeek), de Lievensbeek en de Vloedbeek (zie plannetje).

Ook in de stadsparken (Bruulpark en CC De Ververij) en in de woonzone aan de Auguste Delfossestraat/Beekstraat werden verhoogde concentraties gemeten (zie plannetje) en zijn onderstaande maatregelen van kracht.

No regret-maatregelen

  • was je handen na werken of spelen in de bodem en veeg goed je voeten als je gewandeld hebt in de 20 m. zone
    (om inname en verspreiding van de grond te voorkomen)
  • hou geen moestuin in volle grond in de 20 m. zone
  • eet geen eieren van kippen die gehouden worden in de 20 m. zone
  • gebruik geen grondwater uit de 20 m. zone als drinkwater in de zone
  • gebruik geen grondwater uit de 20 m. zone voor irrigatie van de moestuin.

Deze maatregelen vervangen de eerdere blootstellingsbeperkende adviezen voor de volledige woonzone Bakkereel en de woningen in de Drieborrebeek ter hoogte van de Molenbeek. Belangrijk om te vermelden is dat de huidige afgebakende zones steeds aangepaste kunnen worden op basis van voortschrijdend wetenschappelijk inzicht. 

Karl Vrancken, opdrachthouder voor de Vlaamse regering voor de coördinatie van de aanpak van de PFAS-crisis, is voorzichtig positief: “De resultaten van deze meetcampagne zijn eigenlijk vooral goed nieuws voor de inwoners van Ronse. De verontreiniging is minder verspreid dan we op basis van de eerste metingen vooraf gevreesd hadden. Het blijken vooral de oeverzones te zijn waar we verontreiniging vaststellen, dus de impact op de bewoners en hun gezondheid blijft beperkt. De resultaten tonen aan dat het een goede strategie is om meetcampagnes te combineren met tijdelijke adviezen om het risico te beperken en open communicatie naar de bevolking. In dit geval blijkt de bodemverontreiniging mee te vallen. Voor een aantal zones kunnen we nu de tijdelijke adviezen stopzetten. Toch moeten we nog een aantal punten beter in kaart brengen om een completer en gedetailleerder beeld te krijgen van de ernst en omvang van de verontreiniging.”

Verdere stappen

In een volgende fase zal OVAM nagaan wat er gebeurt met het slib van de oevers, om verspreiding van de verontreiniging te vermijden. OVAM gaat ook op zoek naar mogelijke verontreinigingsbronnen door de afvalwaterlozingen bij bedrijven die met PFAS werken te screenen.

1) Onderzoek grondwater

De Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) gaat bijkomend onderzoek doen van het grondwater. Daarom wordt aan iedereen die een grondwaterput heeft in een zone van 50 meter rond de Molenbeek (vanaf de Lievensbeek), de Vloedbeek en de Lievensbeek (tot aan de Maagdenstraat) gevraagd om zich te melden. OVAM zal dan bekijken wie in kader van het verdere milieuonderzoek in aanmerking komt voor gratis putwateronderzoek. Op die manier wil OVAM de toestand van het grondwater verder in kaart te brengen. 

Aanmelden kan via pfas@vlaanderen.be vóór 15 december met vermelding “putwateronderzoek Ronse”.

2) verder onderzoek woonzone Delfossestraat

3) verder onderzoek parkzone Bruul en CC de Ververij

4) onderzoek naar de oorzaken van de verontreiniging 

>> Timing: januari - juni 2022. 

Later zal nog verder onderzoek volgen van de waterbodems van de Molenbeek, de Vloedbeek en de Lievensbeek. Indien dit nodig blijkt zal sanering opgestart worden. 

Herbekijk het digitaal infomoment : maandag 29 november

Om iedereen uitgebreid te informeren over de resultaten van dit bijkomend onderzoek, werd op maandag 29 november 2021 om 19.30 uur een digitaal infomoment georganiseerd. De opname van deze bewonersvergadering kan je onderaan deze pagina bekijken of raadplegen via deze link : https://youtu.be/Z_SmF2afS8Y 
Er werd ook een document opgemaakt met alle vragen en antwoorden van deze zitting.

Meer informatie

  • Het onderzoeksrapport over de bijkomende staalnames (sept-okt 2021) kan je hier lezen.
  • Alle informatie en de meest recente updates rond PFAS/PFOS vind je op de centrale website www.vlaanderen.be/pfas-vervuiling
  • Algemene vragen over PFAS/PFOS of meldingen van een grondwaterput kun je sturen naar het mailadres pfas@vlaanderen.be
  • Onderaan deze pagina kan je alle bewonersbrieven en rapporten raadplegen

------------------------------------------------------------

Update : 24 augustus 2021

Bijkomend bodemonderzoek in Ronse na verhoogde concentraties PFAS en gebromeerde vlamvertragers in en rond de Molenbeek

De Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) gaat een bijkomend bodemonderzoek uitvoeren in en rond de Molenbeek in Ronse. Uit een eerste historisch onderzoek blijkt namelijk dat er verhoogde concentraties PFAS en gebromeerde vlamvertragers aanwezig zijn in de oever- en waterbodem. Om een duidelijk beeld te krijgen van de verontreiniging en de mogelijke risico’s worden er in september extra staalnames uitgevoerd van de bodem, waterbodem, het oppervlaktewater en grondwater. 

Verhoogde concentraties 

Omwille van de textielnijverheid gevestigd langs de Molenbeek startte de OVAM in 2018 een historisch onderzoek met aandacht voor niet-klassieke parameters, zoals PFAS en gebromeerde vlamvertragers. In 2019 werd een tweede luik van het onderzoek opgestart waarbij een beperkte staalname en analyse van oever- en waterbodems langs en in de Molenbeek werd uitgevoerd met aandacht voor dezelfde niet-klassieke parameters. In totaal werden vier oeverbodemstalen en zes waterbodemstalen bemonsterd en geanalyseerd over een traject van ongeveer tien kilometer. Het onderzoek werd in juli 2021 gefinaliseerd. Uit de resultaten blijkt dat er verhoogde concentraties aan gebromeerde vlamvertragers en PFAS aanwezig zijn in de oeverbodem.

Bijkomend bodemonderzoek

De OVAM gaf de opdracht aan de erkend bodemsaneringsdeskundigen Sertius nv en Envirosoil om in de Molenbeek en de ruimere omgeving bijkomende stalen te nemen van het oppervlaktewater, de waterbodem, de bodem en het grondwater. Dat bijkomend onderzoek moet de precieze situatie in kaart brengen en mogelijke risico’s als gevolg van deze verontreiniging inschatten. De staalnames worden begin september opgestart, de resultaten zijn voor oktober.

Tussentijds advies voor bewoners

Het Agentschap Zorg en Gezondheid stelt in afwachting een aantal tussentijdse adviezen voor, voor wie in de directe omgeving woont van plaatsen met verhoogde concentraties. Een overzicht van die adviezen en de precieze zone waarvoor ze gelden kan je hieronder bij "Documenten en rapporten" terugvinden. Deze adviezen gelden tot het verder onderzoek meer duidelijkheid biedt over de omvang en de mogelijke risico’s van de verontreiniging.

-----------------------------------------------------------------------

Meer informatie

Bewonersvergadering : maandag 29 november 2021

OVAM gaf in de zomer van 2021 opdracht aan bodemsaneringsdeskundige Sertius nv om in de omgeving van de Molenbeek (Ronse) bijkomende stalen te nemen en te analyseren. Uit eerder onderzoek bleek namelijk dat er verhoogde concentraties PFAS en gebromeerde vlamvertragers aanwezig zijn in de oever- en waterbodem. Om iedereen uitgebreid te informeren over de resultaten van dit bijkomend onderzoek, werd er op maandag 29 november 2021 om 19.30 uur een bewonersvergadering georganiseerd. Dit is de opname van dit (digitaal) infomoment.

Bewonersvergadering : donderdag 2 september 2021 

Om de inwoners van Ronse in de directe omgeving van de Molenbeek extra te informeren over de vastgestelde bodemverontreiniging en het bijkomend onderzoek, werd er een digitale bewonersvergadering georganiseerd op donderdag 2 september om 19.30 u. Deze kan je hieronder integraal herbekijken. Burgemeester Luc Dupont leidt het gesprek in. 

-----------------------------------------------------------------------

Documenten en rapporten

De onderzoeksrapporten die aanleiding waren van de bijkomende onderzoeken kan je hieronder raadplegen, net als de verschillende bewonersbrieven die werden rondgedeeld. Er werd ook een document opgemaakt met de vragen en antwoorden die via mail of chat gesteld werden.

>> Onderzoeksverslag 2022 (NL) - april 2023
>> Perstekst Lokaal Bestuur Ronse (NL) - 27 april 2023

>> Bewonersbrief 20 m zone 09/12/2021 (NL)

>> Vragen en antwoorden bewonersvergadering 20211129 (NL) - met update vragen 20210902
>> Rapport samenvattend overzicht resultaten verkennend onderzoek 23/11/2021 (NL)
>> Bewonersbrief Ronse 18/11/2021 - bijkomend bodemonderzoek (NL)

>> Vragen en antwoorden bewonersvergadering 20210902 (NL)  
>> Bewonersbrief Ronse 23/08/2021 - opstart bodemonderzoek (NL)
>> Bewonersbrief Ronse 23/08/2021 - opstart bodemonderzoek (FR)

>> Rapport onderzoek POP en EP Molenbeek Ronse (1 MB)
>> Bijlagen rapport onderzoek POP en EP Molenbeek Ronse (28 MB)

>> Informatiepagina PFAS/PFOS - Vlaamse overheid

Voor specifieke vragen over het bijkomend onderzoek en sanering:

Gerelateerde items