Verontreiniging Molenbeek

Molenbeek

Bijkomend bodemonderzoek in Ronse na verhoogde concentraties PFAS en gebromeerde vlamvertragers in en rond de Molenbeek

De Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) gaat een bijkomend bodemonderzoek uitvoeren in en rond de Molenbeek in Ronse. Uit een eerste historisch onderzoek blijkt namelijk dat er verhoogde concentraties PFAS en gebromeerde vlamvertragers aanwezig zijn in de oever- en waterbodem. Om een duidelijk beeld te krijgen van de verontreiniging en de mogelijke risico’s worden er in september extra staalnames uitgevoerd van de bodem, waterbodem, het oppervlaktewater en grondwater. 

(Foto uit 2017 ter illustratie. Bron : HLN - Ronny Decoster) 

 Update : 03/09/2021

Bekijk de bewonersvergadering van 2 september 2021 en de antwoorden op de gestelde vragen.

Donderdag 2 september organiseerden OVAM en de stad Ronse een (digitale) bewonersvergadering.

  • De opname van deze vergadering kan je nu integraal herbekijken onderaan deze pagina of via deze link
  • Daarnaast werd een document opgemaakt met de vragen en antwoorden die via mail of chat gesteld werden.

De onderzoeksrapporten die aanleiding waren van de bijkomende onderzoeken kan je hier raadplegen :

Meer informatie over PFAS vind je op de pfaswebsite: https://www.vlaanderen.be/pfas-vervuiling

Historisch onderzoek

Omwille van de textielnijverheid gevestigd langs de Molenbeek startte de OVAM in 2018 een historisch onderzoek met aandacht voor niet-klassieke parameters, zoals PFAS en gebromeerde vlamvertragers. In 2019 werd een tweede luik van het onderzoek opgestart waarbij een beperkte staalname en analyse van oever- en waterbodems langs en in de Molenbeek werd uitgevoerd met aandacht voor dezelfde niet-klassieke parameters. In totaal werden vier oeverbodemstalen en zes waterbodemstalen bemonsterd en geanalyseerd over een traject van ongeveer tien kilometer.

Verhoogde concentraties

Het onderzoek werd in juli 2021 gefinaliseerd. Uit de resultaten blijkt dat er verhoogde concentraties aan gebromeerde vlamvertragers en PFAS aanwezig zijn in de oeverbodem.

Bijkomend bodemonderzoek

De OVAM gaf de opdracht aan de erkend bodemsaneringsdeskundigen Sertius nv en Envirosoil om in de Molenbeek en de ruimere omgeving bijkomende stalen te nemen van het oppervlaktewater, de waterbodem, de bodem en het grondwater. Dat bijkomend onderzoek moet de precieze situatie in kaart brengen en mogelijke risico’s als gevolg van deze verontreiniging inschatten. De staalnames worden begin september opgestart, de resultaten zijn voor oktober.

Opdrachthouder in de aanpak van de PFAS-problematiek Karl Vrancken zegt: “Hoewel de focus de voorbije maanden bij de PFAS-verontreiniging lag, zijn we er ons zeer goed van bewust dat de problematiek van de persistente polluenten ruimer is. In de loop van de komende weken zal de aandacht steeds meer verschuiven naar de aanpak op langere termijn en een Vlaanderen-brede aanpak. De wetenschappelijke expertise en inzichten die we nu in versneld tempo opbouwen rond PFAS, zijn waardevol om ook voor andere stoffen vooruitstrevend werk te leveren voor meetmethodieken, normering of handelingskader.”

Tussentijds advies voor bewoners

Het Agentschap Zorg en Gezondheid stelt een aantal tussentijdse adviezen voor, voor wie in de directe omgeving woont van plaatsen met verhoogde concentraties. Een overzicht van die adviezen en de precieze zone waarvoor ze gelden kan je hieronder terugvinden. Deze adviezen gelden tot het verder onderzoek meer duidelijkheid biedt over de omvang en de mogelijke risico’s van de verontreiniging.

>> Tussentijdse adviezen

Voor de gehele Molenbeek:

  • Geen vis consumeren afkomstig uit de Molenbeek

Voor wie in de directe omgeving woont van plaatsen met verhoogde concentraties grenzend aan de Molenbeek stelt het agentschap volgende tussentijdse adviezen voor:

  • Kinderen niet laten spelen op de oevers van de Molenbeek.
  • Meest kwetsbare bevolking (kinderen < 12 jaar, immuungecompromiteerde personen, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven of wensen zwanger te worden): geen zelf geteelde groenten consumeren (t.h.v. zone Drieborrebeekstraat m.b.t. PFAS).
  • Algemene bevolking: zelf geteelde groenten met mate consumeren, mits een goede mix met groenten afkomstig van winkel of elders. Steeds goed wassen voor consumptie (t.h.v. zone Drieborrebeekstraat m.b.t. PFAS).
  • Geen zelf geteeld kleinvee consumeren.
  • Geen grondwater als drinkwater gebruiken.
  • Grondwater uit ondiepe putten niet gebruiken om de moestuin te irrigeren (t.h.v. zone Drieborrebeekstraat m.b.t. PFAS).
  • Grondwater uit ondiepe putten niet gebruiken om het zwembad te vullen.

Daarnaast is het toepassen van een goede hygiëne ook belangrijk

  • Voor uzelf: handen wassen, zeker voor de maaltijd,
  • Na een wandeling, of tuinwerk op de onverharde oevers best het schoeisel goed vegen op een mat, om geen vervuild slib binnen te lopen in de woning,
  • In uw binnen-omgeving: kuisen met nat.
  • Verstuiving van braakliggende grond zo veel als mogelijk vermijden.
  • Geen eigen-geteelde eieren consumeren

Het agentschap herhaalt ook de aanbeveling rond gezonde voeding uit de voedingsdriehoek: gebruik een mix van voeding van verschillende bronnen (winkel, zelf geteeld…)

Zones waarvoor deze tussentijdse adviezen gelden

>> Zone Bakkereel (klik voor een plannetje) en zone Drieborrebeek (klik voor een plannetje)

 

Bewonersvergadering : donderdag 2 september 

Om de inwoners van Ronse in de directe omgeving van de Molenbeek extra te informeren over de vastgestelde bodemverontreiniging en het bijkomend onderzoek, werd er een digitale bewonersvergadering georganiseerd op donderdag 2 september om 19.30 u.

De bewonersvergadering kan je hieronder integraal herbekijken. Burgemeester Luc Dupont leidt het gesprek in : 

 

Meer informatie

>> Bewonersbrief Ronse 23/08 - opstart bodemonderzoek (NL)
>> Bewonersbrief Ronse 23/08 - opstart bodemonderzoek (FR)

>> Vragen en antwoorden naar aanleiding van bewonersvergadering (NL)

>> Rapport onderzoek POP en EP Molenbeek Ronse (1 MB)
>> Bijlagen rapport onderzoek POP en EP Molenbeek Ronse (28 MB)

>> Informatiepagina PFAS/PFOS - Vlaamse overheid

Voor specifieke vragen over het bijkomend onderzoek en sanering: