Jaarlijks verbruiken we in Vlaanderen enorme hoeveelheden schoonmaakmiddelen en wasproducten. Deze bevatten heel wat chemische componenten: stoffen die het vuil oplossen en het water ontharden, sterke zuren, ontsmettingsmiddelen, kleurstoffen, parfums, bewaarmiddelen, …
Belangrijk is om de aangegeven dosering te respecteren, zoveel mogelijk te kiezen voor "minder milieuschadelijke producten" en een beroep te doen op huis-, tuin- en keukentips.

Algemene schoonmaak

Met onderstaande middelen kan je het hele huis schoonmaken:

• Vloeibare zeep, groene zeep, allesreiniger of afwasmiddel met wasactieve stoffen op plantaardige basis
• Schuurmiddel in poedervorm zonder bleekmiddel
• (Schoonmaak)azijn
• Soda
• Schuurspons, zeem, borstel, rubberhandschoenen en gootsteenplopper

Enkele schoonmaaktips:

• Zuinig doseren levert winst op. Als het te reinigen oppervlak niet erg vuil is, volstaat vaak minder reinigingsmiddel dan de aangegeven dosering.
• In natuurvoedingswinkels kan je vaak lege verpakkingen laten hervullen. In grootwarenhuizen kan je natuurlijk ook kiezen voor navulverpakkingen. Zo voorkom je heel wat afval.
• Sponzen zijn geschikt voor schoonmaakwerk omdat ze zacht zijn en veel water opnemen. Gebruik bij voorkeur geen natuursponzen, deze worden in grote hoeveelheden uit zeeën gevist.
• Doekjes met microvezels maken met weinig tot geen schoonmaakmiddel vette, gladde materialen goed schoon.
• Aangebrande pannen (andere dan aluminium) en aangekoekt vet in de oven en op het fornuis kan je verwijderen met heet sodawater.
• Een verstopte gootsteen kan je ontstoppen met een plopper in plaats van chemische middelen. Of probeer het volgende: giet achtereenvolgens een kopje zout, een kopje bakpoeder en een ketel kokend water door de afvoer.
• Kalksporen op bad en toilet kan je verwijderen met azijn.

WC-reinigers

Veel mensen denken dat het nodig is om sterke toiletreinigers of chloor (in de vorm van javel of bleekwater) te gebruiken. Meestal is dit niet zo: regelmatig schoonmaken met (vloeibare) zeep houdt het toilet voldoende proper. Vergeet vooral niet de toiletzit, doorspoelknoppen, kranen en deurklinken schoon te maken.
Om kalkaanslag te verwijderen, bevatten de meeste wc-reinigers zuren: ze kunnen de huid irriteren en belasten het milieu extra. Gebruik daarom liever (schoonmaak)azijn. Let wel: gebruik geen azijn tesamen met zeep, ze werken elkaar tegen. Wil je toch een "speciale" wc-reiniger gebruiken, neem er dan één met wasactieve stoffen op plantaardige basis.

Wasmiddelen

Als je een wasmiddel kiest, geef dan de voorkeur aan geconcentreerde waspoeders zonder fosfaten. Deze zijn minder vervuilend: je hebt een kleinere dosis nog en ze zijn even doeltreffend als andere poeders. Ze zijn handiger om mee te nemen en om op te bergen en zijn niet duurder dan "gewone" wasmiddelen. Ook hier is de boodschap: correct doseren volgens de aanbevelingen van de fabrikant. Overdoseren levert geen beter wasresultaat op, integendeel, het maakt de was dof, kan huidirritaties veroorzaken, het kost meer en is slechter voor het milieu. Om negatieve invloeden van hard water tegen te gaan kan je een geconcentreerd kalkbestrijdingsmiddel zonder fosfaat (wasverzachter) gebruiken in plaats van meer wasmiddel.
Ecologische wasmiddelen bevatten geen optische witmakers. Dit zijn chemische stoffen die het wasgoed witter doen lijken dan het in werkelijkheid is (het witter-dan-wit-effect). Optische witmakers worden verdacht kankerverwekkend te zijn, ze gaan onomkeerbare chemische verbindingen aan met de huid waardoor ze niet zomaar verwijderd kunnen worden en ze vertragen de heling van wonden. Door het afwezig zijn van optische witmakers kunnen ecologische wasmiddelen niet het illusoire wit afleveren dat traditionele merken wel aanbieden maar met goede wasresultaten en hygiëne heeft dit uiteraard niets te maken.

Wasmachine

Naast de keuze van waspoeder, is ook de keuze van wasmachine belangrijk. Tussen de verschillende modellen van wasmachines met gelijkaardige mogelijkheden bestaan grote verschillen in energie- en waterverbruik. Het verbruik kan tot een factor 2 verschillen! Ga dus op zoek naar een zuinig toestel.

Nog enkele handige tips: 

• Probeer steeds te wassen bij een zo laag mogelijke temperatuur. Een 60°-was bespaart al snel de helft aan elektriciteit ten opzichte van een 90°-was. Natuurlijk kan dit enkel zolang je tevreden bent van het wasresultaat.
• Ga pas wassen bij een volle trommel, zonder echter te overladen.
• Gebruik zo veel mogelijk de spaartoetsen op de wasmachine en gebruik niet te snel een programma met voorwas: dit vraagt extra energie en water. Voorweken kan uiteraard wel nuttig zijn. Hardnekkige vlekken kan je op een milieuvriendelijke manier voorbehandelen met ossengalzeep (kan je oa in Natuurwinkel kopen)
• Kies een toestel dat kan zwieren met een hoog toerental, dat spaart energie bij het drogen. Witgoed, gezwierd bij 1.200 toeren per minuut, vergt voor het drogen tot 25% minder energie dan hetzelfde witgoed gezwierd op 800 toeren per minuut.
• Misschien kan je ook wat minder wassen: handdoeken moeten na 1 keer gebruik niet steeds terug in de was.

Meer info?

• Download hier de brochure van het OIVO ‘Een gezond en proper huis zonder gevaarlijke producten, het is mogelijk’.
• Raadpleeg de milieukoopwijzer 

Laatste update 05 apr 2012