Maaltijden met respect voor mens, dier en milieu hoeven echt niet alleen uit gierst en boekweit te bestaan.  Hieronder vind je alvast enkele belangrijke principes om je op weg te helpen naar een meer duurzame voeding:

1. Kies voor lokaal gekweekte en seizoensproducten 

Hoe dichter bij huis het voedsel is geproduceerd, hoe minder schadelijk de effecten op het leefmilieu. Het meest duurzame transport is immers geen transport. De keuze voor voeding van hier betekent ook dat je best kiest voor seizoensproducten. Als je in de winter aardbeien koopt, weet je zeker dat ze van de andere kant van de wereld komen of uit energieverslindende serres. Op de website van VELT (Vereniging voor Ecologisch Leven en Tuineren) vind je een seizoens groente- en fruitkalender. Natuurlijk is het soms nodig om kleine toegevingen te doen: sinaasappelen bv kunnen nu eenmaal niet in België geteeld worden. Maar zelfs bij uitheemse producten kan je proberen de schade te beperken. Een kiwi uit Frankrijk is een stuk duurzamer dan een kiwi uit Nieuw-Zeeland. Het land van herkomst vind je meestal terug op het etiketje op de vruchten of op het prijsetiket aangeduid op het winkelrek. Bedenk wel dat producten uit België soms ook een laag duurzaamheidsgehalte hebben. Noordzeegarnalen worden per vrachtwagen heen en weer vervoerd naar Marokko om daar gepeld te worden ...

Al eens gedacht aan een groenteabonnement? Een groenteabonnement levert je (twee)wekelijks een pakket verse en goedkope biogroenten of -fruit. Je haalt het pakket af bij een afhaalpunt (depot) in je buurt, meestal het huis van een particulier. De verdeler is een bioboerderij (of een groothandelaar) die een pakket samenstelt met eigen groenten. Bioboeren werken vaak samen om de abonnees een gevarieerd aanbod te bieden. Alleen als streekeigen en seizoensgebonden groenten echt niet beschikbaar zijn, vult de verdeler het pakket aan met buitenlandse producten. Een overzicht van aanbieders van groenteabonnementen vind je op www.biodichtbijhuis.be. In Ronse heeft de Gastvrije Aarde een afhaalpunt voor groente- en fruitabonnementen in de Noordboom.  

2. Kies je winkel bewust

Sommige winkels hebben een veel hoger duurzaamheidsgehalte dan anderen. Grootwarenhuizen zoals Colruyt, Delhaize en Carrefour doen steeds meer inspanningen om duurzaam te werk te gaan. Delhaize verkoopt bijvoorbeeld geen eieren meer uit legbatterijen en Colruyt investeert veel in energiebesparing en gebruik van groene energie (windmolens en zonnepanelen). Nog een stapje verder gaan ketens zoals BioPlanet of zelfstandige natuurvoedingswinkels. Zij letten erop dat al hun ingrediënten biologisch zijn. Meer en meer mensen vinden ook hun weg naar kleinschalige duurzame initiatieven zoals boerenmarkten, hoeveproducten of groenteabonnementen. Bij deze initiatieven zijn er weinig tussenstappen tussen de boer en de consumenten wat een serieuze besparing is op voedselkilometers en zorgt voor een eerlijke prijs voor de boer. Een verdeler van een groenteabonnement is vaak een bioboer en soms een groothandelaar die (twee)wekelijks een pakket met verse groenten of fruit maakt. Je haalt het pakket af bij een afhaalpunt in je buurt. In Ronse is er een afhaalpunt van De Gastvrije Aarde bij de Noordboom in de Beekstraat.
Bij de ondertussen welbekende Oxfam-Wereldwinkels kan je terecht voor voedingsproducten van eerlijke handel. Oxfam-Wereldwinkel Oudenaarde heeft een verkooppunt geopend in Ronse, in de Wijnstraat 31. De winkel fungeert als satelliet van Oudenaarde tot een eigen koers kan worden gevaren. Open op woensdag en zaterdag van 9.30 tot 12 en op vrijdag en zaterdag van 15 tot 18 uur.

3. Let op labels

Bepaalde organisaties zetten zich in voor duurzame voeding. Je moet je wel altijd goed realiseren waarvoor een label staat.

	Het biogarantie-label voor biologisch producten die op duurzame wijze zijn geteeld: zonder pesticiden, insecticiden en kunstmest. Het biogarantie-label zegt echter niets over het transport van de voedingsproducten. Het is dus best mogelijk dat de biologische boontjes per vliegtuig uit Kenia zijn aangevoerd. Evenmin zegt het iets over de arbeidsomstandigheden van het personeel dat bij de productie werd betrokken.
	Het Max Havelaar-label staat voor eerlijke handel en komt bij ons voor op koffie, thee, cacao en bananen. Het is een garantie dat de kleine boeren uit de Derde Wereld een eerlijke prijs kregen voor hun product. Strikt genomen liggen er geen milieuvoorwaarden aan de basis van dit label, maar duurzaamheid en milieuvriendelijkheid zijn zeker doelstellingen tijdens het kweken van deze producten. Max Havelaar-producten voldoen verder aan volgende voorwaarden: - de producten worden rechtstreeks ingekocht bij de kleine boeren - deze boeren krijgen een toeslag op de wereldmarktprijs - Max Havelaar garandeert de boeren een minimumprijs voor hun producten, ook als de wereldmarkt instort - de samenwerking met de boeren is gegarandeerd van lange duur (Meer info: www.maxhavelaar.be)
	Rainforest Alliance is een milieuorganisatie uit de Verenigde Staten. Deze heeft als doel om ecosystemen en de mensen en dieren die daarvan afhankelijk zijn te beschermen. Chiquita werkt al sinds 1992 met Rainforest Alliance samen en is in 2005 zelfs door hen gecertificeerd. Dat is te zien aan de groene kikker naast de bekende blauwe sticker op de Chiquita-bananen.  Door deze Rainforest Alliance-certificering garandeert Chiquita dat haar bananen duurzaam zijn geproduceerd op gecertificeerde plantages. Het keurmerk komt ook voor op koffie en thee. (Meer info: www.rainforest-alliance.org)
	UTZ CERTIFIED is een keurmerk dat op koffie staat. UTZ CERTIFIED komt uit een Guatemalteekse Maya-taal en betekent ‘goede koffie’. In 2001 besloten Ahold Coffee Company (o.a. Perla koffie) en een aantal Guatemalteekse koffieboeren tot de oprichting van de stichting Utz Kapeh. Het doel was de certificering van koffieplantages en -coöperaties volgens een gedragscode. (Meer info: www.utzcertified.org)
	MSC staat voor Marine Stewardship Council en is een kwaliteitslabel voor vis die op een duurzame wijze is gevangen of gekweekt. Dit is een visserij dit oog heeft voor het milieu, sociaal gunstig is en economisch rendabel. Daarnaast heeft WWF in samenwerking met Stichting De Noordzee een VIS-wijzer voor de Belgische markt gepubliceerd waarin de verschillende vissoorten op de markt worden onderverdeeld in een groene, oranje en rode categorie. (Meer info: www.msc.org/nl of www.goedevis.nl)

4. Eet af en toe vegetarisch

Vlees is een heel inefficënt voedingsmiddel: de omzetting van plantaardig eiwit in dierlijk eiwit kost enorm veel energie, landbouwgrond en water. De productie van een kilogram kalfsvlees kost honderd maal zoveel energie als de productie van een kilogram aardappelen. Op een stuk grond dat nodig is om het veevoer voor 330 kilogram vlees te produceren, kunnen 40.000 kilogram aardappelen worden geteeld.

5. Koop onverpakte producten

Verpakking maken kost energie en leidt tot vervuiling. Hoe minder verpakking, hoe duurzamer. Hetzelfde geldt voor het bewerken van voeding. Gesneden groenten zijn minder duurzaam dan ongesneden groenten. Een bos losse wortelen die met een elastiekje bijeen gehouden wordt, is duurzamer dan een plastic zak met wortels waar het loof al van verwijderd is. En die zijn dan weer duurzamer dan een plastic schaaltje met kant- en klaar geraspte wortels.

Meer info over duurzame voeding?

• www.wervel.be
• www.fermweb.be en www.hoeveproducten.be : info over hoeveproducten
• www.biodichtbijhuis.be: info en adressen over oa groentabonnementen, boerderijverkoop, slagers, bakkers, ...
• www.keukenkokenkiezen.be: info over duurzaam koken en keukeninrichting
• www.oww.be: website van Oxfamwereldwinkels
• www.voedselvoetafdruk.be: website waar je je eigen voedselvoetafdruk kan berekenen. Die afdruk geeft aan hoeveel energie en ruimte ons voedingspatroon van de aarde vraagt.
• www.vegetarisme.be en www.donderdagveggiedag.be: info over vegatarisch voedsel en koken

Laatste update 12 mei 2010